Pokazywanie postów oznaczonych etykietą termomodernizacja. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą termomodernizacja. Pokaż wszystkie posty

26 stycznia 2023

Firmy ESCO realizujące projekty EPC na rynku publicznym i prywatnym

Rynek publiczny obejmuje dwie grupy podmiotów: JST, czyli jednostki samorządu terytorialnego (np. gminy) oraz PJB, czyli państwowe jednostki budżetowe (np. ministerstwa). Rynek prywatny to pozostałe podmioty (np. przedsiębiorstwa czy spółdzielnie mieszkaniowe).

Warto zastanowić się, czy na obu tych rynkach działają te same firmy ESCO, czy z racji innej specyfiki występuje pewna specjalizacja. Okazuje się, że w rzeczywistości występują istotne różnice między firmami ESCO, aktywnymi w obszarze publicznym i prywatnym.

7 stycznia 2022

Zalety i wady projektów ESCO z punktu widzenia wykonawcy

W poprzednim wpisie przedstawiłem powody dużego zainteresowania projektami w modelu ESCO w roku 2022 i następnych. Pora na krótką analizę „za i przeciw” z punktu widzenia wykonawcy, czyli firmy zawierającej wieloletnią umowę i gwarantującą finansowo efekt energetyczny po zmodernizowaniu obiektu.

Zalety dla wykonawcy oraz jego oczekiwania:

  • Akceptacja przez zamawiającego dużo większej marży, niż w przypadku zwykłej modernizacji wg projektu. Oczekiwanie to wynika z faktu, że wykonawca – firma ESCO – ponosi dodatkowe, istotne ryzyka. Jest to przede wszystkim ryzyko wynikające z zagwarantowania wieloletniego efektu energetycznego. Brak efektu oznacza brak zysku lub stratę na kontrakcie.
  • Mniejsza konkurencja w przetargu z powodów opisanych poniżej.

1 października 2021

Przyczyny spodziewanego dużego zainteresowania projektami „o poprawę efektywności energetycznej” (EPC/ESCO) w kontekście aktualnych realiów biznesowych i regulacyjnych

W latach 2010-2018 aktywnie uczestniczyłem w rozwijaniu projektów modernizacji energetycznych w formułach ESCO i PPP. W tym okresie udało się zawrzeć sporo umów mimo braku wsparcie regulacyjnego formuły EPC/ESCO. Kilkadziesiąt projektów, które zrealizowano w następstwie zawartych w tamtym okresie umów, stanowi bardzo dużą bazę doświadczeń. Firmy ESCO skonfrontowały swoje wyobrażenia o ryzykach takich kontraktów z rzeczywistością, samorządy przekonały się, że nie warto występować w negocjacjach z pozycji siły, a konsultanci przedefiniowali realny poziom swojego wpływu na racjonalność decyzji ich zleceniodawców. Ta wiedza pozwoli obecnie zawierać szybciej lepsze umowy. Muszę stwierdzić, że obecne uwarunkowania regulacyjne, społeczne i biznesowe są wielokrotnie bardziej stymulujące. Warto tu wymienić główne, istotne elementy, skłaniające do tezy o spodziewanym wzroście liczby i ogólnej wartości modernizacji typu ESCO/PPP:

26 kwietnia 2021

Długoterminowa strategia renowacji a doradcy energetyczni

Europejska strategia „Renovation Wave” określa ambitny cel, jakim jest dynamiczna modernizacja pod kątem energetycznym zasobów budynkowych (budynki mieszkalne i niemieszkalne) krajów członkowskich. Implikuje to przygotowanie właściwych planów krajowych, wymaganych dyrektywą 2010/31/UE. W Polsce planem tym jest Uchwała Rządu pn. Długoterminowa strategia renowacji (Uchwała DSR), określająca kierunki działań do roku 2050. Koncentrując uwagę jedynie na budynkach użyteczności publicznej i niemieszkalnych (poza produkcyjnymi, gospodarczymi i magazynowymi) mówimy o ok. 3 mln. obiektów. Nawet, jeśli część z nich podlegała już usprawnieniom, to praktycznie zawsze pozostały jakieś zakresy do wykonania. Wydaje się, że efektywna modernizacja dużej liczby obiektów będzie wymagała nowego podejścia do sprawnego planowania działań i procedury zawierania umów, w szczególności w sektorze publicznym.

22 stycznia 2021

ESCO w transformacji energetycznej

W Polsce formułę ESCO stosuje się od ponad 20 lat. Podstawowe zasady modelu biznesowego są niezmienne i cały czas atrakcyjne, gdyż u podstaw leży koncepcja wygrany – wygrany dla obu stron kontraktu. Klasyczna formuła ESCO opiera się o cztery założenia:

  1. Firma ESCO planuje i przeprowadza techniczną modernizację obiektów klienta w celu poprawy efektywności energetycznej, z warunkiem pokrycia 100% kosztu całości z uzyskanego efektu.
  2. Firma ESCO gwarantuje uzyskanie efektu energetycznego j.w., o wielkości określonej w umowie i odpowiada finansowo za jego brak – płaci odszkodowanie o wartości równej niedoborowi efektu w jednostkach technicznych, przeliczonej na pieniądze wg stawki (cena jednostki energii) zawartej w umowie.
  3. Firma ESCO finansuje całość.
  4. Klient spłaca wartość projektu w ciągu całego okresu umowy w ratach.

Kluczowym elementem kontraktu jest gwarancja efektu, gdyż to ten mechanizm generuje pewne środki na pokrycie kosztu przez klienta. Warunkiem koniecznym jest implementacja systemu, umożliwiającego obiektywne raportowanie efektów energetycznych. Dodatkowo, z punktu widzenia firmy ESCO niezbędne jest posiadanie narzędzi do skutecznego zarządzania energią i mediami.

28 listopada 2020

Stymulatory efektywności energetycznej – opłata mocowa i wzrost cen uprawnień do emisji

Sytuacja związana z pandemią, lockdownami i obawami co do przyszłości jest analizowana na wiele sposobów. Ostatnio często mówi się, że pandemia jedynie przyspieszyła wiele istotnych zmian i wsparła trendy, które rozpoczęły się nawet parę lat wcześniej. A jak wygląda sytuacja w obszarze poprawy efektywności i bezpieczeństwa energetycznego? W dzisiejszej rzeczywistości nic do końca nie jest przesądzone, ale można rozważać wpływ istotnych czynników, bez ambicji szczegółowego specyfikowania efektów, które wywołają.

Wiele wskazuje na to, że trzy główne potrzeby, skłaniające przedsiębiorstwa do rozwijania projektów modernizacji gospodarki energetycznej, to:

  1. Chęć obniżenia kosztu energii, uwzględniająca również koszty eksploatacyjne.
  2. Chęć podniesienia poziomu bezpieczeństwa energetycznego oraz cyberbezpieczeństwa w tym obszarze.
  3. Chęć zmniejszenia negatywnego oddziaływania na środowisko (np. poprzez ograniczenie emisji CO2).

Ostatnio zarysowuje się również czynnik dodatkowy, wynikający z przyjętych regulacji – dostrzeganie korzyści finansowych z udziału w usługach na rynku energii (np. w modelu Demand Side Response – płatne obniżenie mocy pobieranej, na żądanie Polskich Sieci Elektroenergetycznych).

28 maja 2019

Energy Performance of Buildings Directive – dyrektywa dot. parametrów eksploatacyjnych budynków w odniesieniu do energii

Dyrektywa unijna o tej nazwie została przyjęta w czerwcu 2018 roku. Państwa członkowskie zostały zobligowane do implementacji w regulacjach krajowych w okresie 20 miesięcy. Dyrektywa EPBD ma kluczowe znaczenie dla przyspieszenia procesu poprawy zarówno efektywności energetycznej jak i komfortu cieplnego niemieszkalnych budynków istniejących (w tym należących do samorządów jak i administracji rządowej), o mocy zainstalowanej systemów centralnego ogrzewania i/lub wentylacji powyżej 290 kW. Dotyczy ona w przybliżeniu wszystkich budynków o powierzchni większej niż 3000 m² przed termomodernizacją budowlaną i 5000 m² po.]

Jakie działania wymusza ta regulacja? W skrócie można powiedzieć, że najważniejszym nakazem jest to, że do roku 2025 takie budynki muszą zostać wyposażone w systemy automatyki i sterowania umożliwiające optymalizację zużycia energii. W dyrektywie EPBD podano wymagania, jakim musi sprostać system:

29 kwietnia 2019

Budynki publiczne – aktualny stan zasobów a potencjał zwiększenia efektywności energetycznej

Jeszcze dziesięć lat temu, w zasobach samorządowych dominowały obiekty wymagające podstawowej termomodernizacji, czyli zmniejszenia strat cieplnych budynku. Od tamtej pory obraz zdecydowanie się zmienił. Staraniem miast i gmin, również dzięki dotacjom z programów Unii Europejskiej, dokonano termomodernizacji istotnej części zasobów. Aktualnie mamy więc jeszcze sporą grupę budynków do termomodernizacji budowlanej charakteryzujących się nieakceptowalnie dużymi współczynnikami przenikania, budynki po termomodernizacji o racjonalnych parametrach cieplnych i budynki nowe, oddane do użytku w ostatnich latach, o bardzo niskich stratach cieplnych.

Tak w uproszczeniu wygląda stan budynków, jeśli chodzi o efektywność energetyczną bierną, czyli wynikającą z ich konstrukcji. A jak przedstawia się sytuacja po stronie efektywności czynnej czyli w zakresie zapewnienia możliwości wpływu na parametry pracy budynku w czasie jego eksploatacji i faktycznego wykorzystania tego potencjału?

11 stycznia 2019

Postawa odbiorców w sytuacji wzrostu cen energii

W 2018 roku następował sukcesywny wzrost cen energii. Zarówno firmy jak i jednostki budżetowe, odnawiając okresowe umowy na dostawę energii elektrycznej czuły się zaskoczone skalą tego wzrostu. Otrzymywały propozycje cen wyższych o 40 – 50% a nie o parę procent, jak dotychczas. Niektórzy podpisywali umowy na tych warunkach, inni czekali i organizując po pewnym czasie nowe konkursy dowiadywali się, że kolejna propozycja to już 50-80%. Sytuacja ta doprowadziła pod koniec roku do działań rządu, zmierzających do złagodzenia skali podwyżek.

Instytucjonalni odbiorcy energii elektrycznej skupiają się zapewne obecnie na analizie proponowanych regulacji i faktycznej skali podwyżek w roku 2019. Wydaje się jednak, że równie istotne jest szybkie, równoległe przystąpienie do planowania i wdrażania działań zabezpieczających przed znaczącym wzrostem cen w roku 2020 i następnych. Ewentualny powrót do niższych cen w tym roku należy traktować jedynie jako odsunięcie w czasie nieuchronnej korekty w górę. Nie znikną przesłanki, które są przyczyną tej sytuacji. Warto dodać, że dotychczasowe doświadczenia wskazują również, że zmiana cen jednego z nośników energii, w krótkim czasie pociąga za sobą odpowiednie korekty innych.

24 marca 2018

Oszacowanie kosztu modernizacji energetycznej budynków w procedurze PPP

Projekty modernizacji energetycznej budynków w formule PPP wymagają właściwego przygotowania jeszcze przed zaproszeniem partnerów prywatnych do udziału w postępowaniu. W szczególności, istotną sprawą jest wiarygodne oszacowanie całkowitego kosztu projektu. Z doświadczeń wynika, że jakkolwiek nie jest to łatwe, ma jednak kluczowe znaczenie dla powodzenia zasadniczego etapu modernizacji – wyboru partnera prywatnego i podpisania wieloletniej umowy. Wydaje się, że właściwe jest tu podejście „iteracyjne” czyli proces, który w momencie zakończenia etapu negocjacji pozwoli stronie publicznej określić szacunkową cenę na tyle dokładnie, że różnica nie będzie przekraczała +/- 10% w stosunku do najlepszej oferty. Taki proces powinien zawierać trzy etapy.

31 grudnia 2017

Maksymalizacja efektu energetycznego w projektach modernizacji budynków a odpowiedzialność partnera publicznego

Obowiązek zaoferowania, zagwarantowania i uzyskania znaczącego efektu energetycznego w projektach PPP leży po stronie partnera prywatnego. To sprawa oczywista i nie budzi wątpliwości. Taka jest idea umów „o efekt”, w tym umów PPP. W związku z coraz większą ilością projektów na rynku a tym samym uczestników postępowań – partnerów publicznych, prywatnych, konsultantów prawnych i technicznych – zachodzi jednak potrzeba bardziej wnikliwego rozpatrywania podziału ról między partnera publicznego i prywatnego w tym zakresie. Rodzi się pytanie o odpowiedzialność za stworzenie warunków do maksymalizacji wspomnianego efektu energetycznego, w ujęciu ilościowym i jakościowym (średnia cena energii).

26 października 2016

Bariery rozwoju projektów modernizacji energetycznej budynków

Z dotychczasowej praktyki wynika, że zrealizowane projekty modernizacji energetycznej budynków, dzięki gwarancji uzyskania efektu w zakresie obniżenia zużycia energii charakteryzują się dobrym lub bardzo dobrym zwrotem nakładów inwestycyjnych. Oznacza to, że koszt modernizacji i zarządzania energią w całości lub w większej części zwraca się z oszczędności już w okresie kontraktu. Jednocześnie potwierdza się również inne ważne założenie kontraktowe formuły performance contracting, że to wykonawca zarządzający energią rozwiązuje problemy eksploatacyjne i oczywiście ponosi pełne ryzyko zapewnienia komfortu cieplnego w pomieszczeniach. Z drugiej strony, zasoby budynków wymagających modernizacji i obniżenia zużycia energii, będących własnością samorządów lub Skarbu Państwa, są przeogromne.

Powyższe fakty sugerują, że instytucje publiczne powinny ogłaszać setki takich projektów rocznie. Dlaczego więc rzeczywistość jest tak bardzo odmienna?

8 maja 2016

Fundusze unijne w roku 2016 a projekty zwiększenia efektywności energetycznej budynków

W bieżącym roku projekty modernizacji budynków pod kątem zwiększenia efektywności energetycznej znalazły się w obszarze możliwości uzyskania dofinansowania ze środków UE. Warto zastanowić się, jak ta nowa sytuacja wpływa na zawartość programów funkcjonalno-użytkowych takich projektów. W dotychczasowej sytuacji, samorząd planując modernizację budynków zakładał, jako bardzo ważny warunek, zapewnienie zwrotu większości całkowitych kosztów projektu z oszczędności gwarantowanych przez partnera prywatnego. Spłata projektu, rozłożona najczęściej na kwartalne raty w okresie piętnastu lat, następowała równolegle z generowaniem środków pochodzących z obniżonego zużycia energii. Zazwyczaj stanowiło to od 50% do 100% raty, resztę uzupełniał partner publiczny ze środków własnych. Należy zaznaczyć, że w dopłacanej kwocie większość stanowiły również swoiste oszczędności, czyli koszty „uniknięte” lub „poniesione przy okazji”. Chodzi tu o uniknięte koszty serwisu i napraw oraz ewentualnych wymian zainstalowanych urządzeń – zawarte w wynagrodzeniu i ryzyku partnera prywatnego – a także o część kosztów, wynikających z prac przeprowadzonych przy okazji projektu energetycznego, nie mających jednak wpływu na zużycie energii.

31 grudnia 2015

Gwarancje partnera prywatnego w projektach modernizacji energetycznej w formule PPP

Specyfiką tego typu projektów jest kilkunastoletni kontrakt z gwarancją dostępności – czyli, w tym przypadku, przede wszystkim z gwarancją uzyskania określonego zmniejszenia zużycia energii. Analizę ułatwi podział usprawnień i modernizacji podlegających gwarancji na dwie grupy:
  1. Modernizacja budowlana, wpływająca lub nie na charakterystykę energetyczną obiektu (np. ocieplenie, wymiana okien, część hydrauliczna instalacji c.o. i c.w.u., okablowanie elektryczne).
  2. Wchodzące w zakres modernizacji systemy i urządzenia, zasadniczo związane z ideą projektu czyli poprawą efektywności energetycznej i zarządzaniem energią, których eksploatacja w pełni zależy od partnera prywatnego w całym okresie kontraktu PPP (np. sterowniki, urządzenia pomiarowe, komunikacyjne, automatyka wykonawcza, wbudowane źródła energii i transformacji, pompy).

9 września 2015

Modernizacje energetyczne szpitali, cz. 2

Planowanie procesu modernizacji energetycznej szpitala należy zacząć od określenia technicznie pożądanego zakresu działań oraz oszacowania kosztu inwestycyjnego. Konieczna jest również realna ocena oszczędności kosztów energii i mediów, na którą gwarancji od partnera prywatnego zażąda w umowie dyrekcja szpitala. Teraz trzeba ocenić prawdopodobieństwo i wielkość dodatkowych środków, możliwych do uzyskania w trakcie realizacji projektu, z tytułu zwiększania efektywności energetycznej obiektu (najczęściej są to środki NFOŚiGW, WFOŚ lub z programów UE). Kolejnym krokiem jest ustalenie kwoty koniecznej do finansowania przez partnera prywatnego i, co za tym idzie, realnego kosztu takiego finansowania przy założonym okresie spłaty ratalnej (długość umowy PPP).

22 lipca 2015

Modernizacje energetyczne szpitali, cz. 1

Spośród działających w kraju szpitali najróżniejszych szczebli, od największych – wojewódzkich do, z reguły najmniejszych i najmniej licznych – miejskich, większość jest w stanie wymagającym zarówno remontów o charakterze budowlanym jak i modernizacji systemów dostawy i dystrybucji energii i pozostałych mediów. Najbardziej pożądane byłyby działania kompleksowe, pozwalające na zasadnicze unowocześnienie w krótkim czasie większej części substancji danej placówki. Oczekiwany efekt to podniesienie komfortu i bezpieczeństwa pacjentów i personelu oraz obniżenie kosztów eksploatacyjnych obiektu. Wiele szpitali planuje również rozbudowę swoich oddziałów i te działania często mogą być włączone do wspomnianej wcześniej modernizacji energetycznej.

1 marca 2015

Dostęp do szczegółowych danych o zużyciu energii cieplnej a zarządzanie energią

W latach 80. ubiegłego wieku, ciepło dostarczane do budynków rozliczano z zasady na podstawie wielkości ogrzewanej powierzchni i ceny za ogrzanie 1 m². Do czasu ustawowego wprowadzenia przymusu rozliczeń opartego o pomiar ilości zużytej energii, możliwe było wprawdzie indywidualne zastosowanie licznika ciepła, ale napotykało to na różne przeszkody ze strony dostawców ciepła, często na skuteczną odmowę. Dzisiaj trudno sobie taką sytuację wyobrazić. Można jednocześnie powiedzieć, że powszechne tzw. olicznikowanie odbiorców energii spełniło warunek konieczny do umożliwienia zarządzania energią – dało wiedzę o jej prawdziwym zużyciu.

1 stycznia 2015

Modernizacja oświetlenia ulicznego w formule PPP

W roku 2014 pojawiły się postępowania publiczne, dotyczące modernizacji oświetlenia ulicznego w formule PPP, co wskazuje na perspektywę większej liczby takich projektów w tym roku. Powstaje pytanie, jaką drogę obiorą zamawiający w przypadku zamiaru modernizacji większych systemów – powyżej 3–4 tys. punktów. Narzucają się tu dwa kierunki modelowe.

Model pierwszy może polegać głównie na wymianie opraw wraz ze źródłami światła na energooszczędne. W zakresie postępowania może być również serwis utrzymaniowy w okresie kontraktu i częściowa wymiana elementów infrastruktury takiej, jak słupy czy kable. Zmniejszone zużycie energii będzie tu istotnym elementem, kluczowy jest tu jednak szybki zwrot kosztów inwestycji. Czyli raczej mniejszy efekt, ale przy niższym koszcie.

31 sierpnia 2014

Oszczędności małe czy duże, cz. 2 - oszczędności gwarantowane

A jakie jest kluczowe zadanie, gdy potencjał oszczędności jest już znany? To jasne – ustalenie możliwego do zaproponowania poziomu oszczędności gwarantowanych.

W tym przypadku pierwszy obszar decyzyjny to ocena zidentyfikowanych wcześniej działań pod kątem kosztów i efektów, dokonana na tle akceptowalnego horyzontu czasowego. Decyzja w tym zakresie ograniczy wcześniejszy pełny potencjał obliczeniowy dając nową wartość zredukowanego potencjału oszczędności.

17 czerwca 2014

Oszczędności małe czy duże, cz. 1 - oszczędności obliczeniowe

Istotne jest tu pojęcie „potencjału oszczędności” danego budynku. Rzeczą intuicyjnie oczywistą jest to, czy budynek przed modernizacją jest przegrzewany. Jeśli tak, to już ten fakt daje podstawę do przyjęcia oszczędności z zarządzania energią, niezależnie od dalszych usprawnień wprowadzanych w projekcie. Identyfikacja stopnia przegrzania może być oczywiście bezpośrednia – poprzez rejestrację temperatur wewnętrznych i zewnętrznych w wybranym okresie lub pośrednia – przez ocenę wskaźnika zużycia energii na m2 lub m3.

Kolejną wskazówkę dotyczącą ustalania potencjału oszczędności daje informacja o charakterze użytkowania budynku. Przykładowo, muzeum o wymaganej niezmiennej temperaturze dobowej to krańcowo różny przypadek niż budynek biurowy eksploatowany od 7 do 17, do tego z częściowo wolną powierzchnią do wynajęcia.